4. Het mysterie van de linksdraaiende moleculen in eiwitten

    Er bestaan hier mysteries die in de toekomst immense inspanningen zullen vereisen, en die vanaf heden de wetenschap uitnodigen om er bijzonder serieus over na te denken. [1]
    Louis Pasteur

Meer dan honderd jaar zijn verstreken sinds Pasteur deze woorden in 1860 neerpende. Hij doelde hiermee op één van de vreemdste puzzels in de biologie, namelijk het feit dat alle eiwitten uitsluitend bestaan uit "linksdraaiende" moleculen. [2] Hoewel immense inspanningen ondertussen al zijn verricht, zoals hij voorstelde, blijft dit mysterie tot op de dag van vandaag bestaan zonder adequate oplossing.

We hebben nu de interessante taak om de kanswetten, die we in het vorige hoofdstuk geleerd hebben, toe te passen op dit intrigerende onderwerp. Natuurlijk zullen we eerst moeten weten wat er bedoeld wordt met "linksdraaiende moleculen".

Er moet op gewezen worden dat deze werkwijze weliswaar een kortere weg is naar zekerheid, maar toch enige inspanning vereist. De filosofie van de evolutieleer is zo diep in onze cultuur ingeworteld dat het moeilijk is om de fouten ervan tegen te spreken zonder solide bewijs en nauwkeurige logica; de zoektocht naar het goud van de zekerheid vereist dat we er wat graafwerk voor uitvoeren. Maar, die inspanning kan de rijkdommen opleveren waarnaar we verlangen.

Om te vermijden dat we oppervlakkig te werk gaan, zullen we enkele gebieden van het vakgebied van de biologie in detail moeten bekijken. Dit kan erg interessant zijn omdat dit de studie van leven betreft. Voor mensen die meer dan een zijdelingse interesse in dit onderwerp hebben, zal de waarde duidelijk zijn van deze grondige aanpak (met betrekking tot de voornaamste onderwerpen) voor het doel dat we voor ogen hebben.

Darrell Huff zei dat er twee belangrijke stappen zijn in waarschijnlijkheidsredeneringen: (1) zorg er voor dat je een maximale hoeveelheid informatie over het onderwerp hebt; (2) zorg er vervolgens voor dat je de kanswetten goed begrijpt. [3] In dit hoofdstuk zullen we proberen om onze kennis over de linksdraaiende moleculen in eiwitten te maximaliseren. Daarna zullen we in het volgende hoofdstuk de kanswetten hierop toepassen: wat is de kans dat een eiwit alleen maar uit linksdraaiende componenten bestaat?

Het plan van aanpak zal zijn om alleen de voornaamste feiten te behouden die voor de lezer een duidelijk beeld zullen vormen. Op deze manier zullen we aan een groot aantal interessante zijpaden moeten voorbijgaan die niet direct met het onderwerp te maken hebben, omdat dit geen tekstboek over biologie of biochemie in het algemeen is. Noodzakelijke technische informatie zal gewoonlijk in voetnoten of in een bijlage worden geplaatst, zodat deze niet in de weg zal staan van een snel begrip van de voornaamste ideeën. Maar de informatie zal dus wel beschikbaar zijn voor mensen die dieper in het onderwerp willen graven. Het zal ook mogelijk zijn, voor mensen die dit willen, om de bronnen te onderzoeken van aandachtspunten die vermeld worden, maar waarvoor hier te weinig ruimte is om er in detail op in te gaan. Voor dit doel kunnen de aangehaalde bronnen geraadpleegd worden. Sommige kunnen gemakkelijk gevonden worden, andere zijn minder toegankelijk, maar de bron is tenminste genoemd, zoals normaal gesproken in wetenschappelijke literatuur wordt gedaan.

In wetenschappelijke publicaties worden de verwijzingen gewoonlijk aan het eind van het hoofdstuk geplaatst. In deze online versie van dit boek worden de voetnoten op elke pagina gelinkt en onderaan de pagina geplaatst. Omdat een groot aantal verwijzingen belangrijke extra data bevat, kunnen ze ook nuttig zijn voor studenten (wanneer een schrijver meer dan één keer in hetzelfde hoofdstuk wordt geciteerd, dan zal na de eerste keer een kortere verwijzing gebruikt worden, door de naam van de auteur, sleutelwoorden uit de titel en het paginanummer te vermelden). Omdat wiskunde niet voor iedereen even gemakkelijk is, zullen we bovendien de vorm van de berekeningen relatief eenvoudig houden, zodat iemand met weinig of geen wiskundige ervaring toch in staat zal zijn om de ideeën te bevatten.

Volgende pagina


1 In Alton Meister, The Biochemistry of the Amino Acids (New York: Academic Press,1965),vol.1, p.113. [Terug naar de tekst]

2 Pasteur schreef feitelijk over het ruimere mysterie dat levende moleculen in het algemeen "in één richting draaiend" zijn. We zullen ons hier nu beperken tot eiwitten. [Terug naar de tekst]

3 Darrell Huff, How to Take a Chance (New York: W. W. Norton & Co., 1959), pp. 60, 61. [Terug naar de tekst]