3.8. Samuel Morse
(1791 - 1872)

Samuel MorseOok al was hij van beroep kunstenaar, geen wetenschapper of uitvinder, toch bracht Samuel F. B. Morse een wetenschappelijk principe in praktijk en hij veranderde zo de wereld. Toen het grandioze idee van ogenblikkelijke communicatie over grote afstanden in hem opkwam, werd Morse er zo door geobsedeerd dat het hem letterlijk zijn laatste cent kostte en hij er twaalf jaar lang voor werd gehoond en afgesnauwd, tot zijn land (Amerika) hem eindelijk een kans gaf om te bewijzen dat zijn idee kon werken. Het is een geweldig verhaal over doorzettingsvermogen en over het gebruik van de wetenschap om het leven van miljoenen mensen te verbeteren.

Morse, een vroom christen, bouwde voort op het verkennende werk van andere christenen en creationisten als Davy, Faraday en Henry. In dit proces gaf hij de wereld de eerste binaire code (eenvoudig "morse" genaamd) en een compleet nieuwe industrie die een stimulans bleek voor de Amerikaanse economie en duizenden nieuwe banen schiep. Deze uitvinding kwam bovenop zijn eerdere prestaties: belangrijke verbeteringen in de fotografie en enkele van de beroemdste portretten en schilderijen van Amerikaanse landschappen. Steeg dit alles hem naar het hoofd? Nee, integendeel: toen hem gevraagd werd om zijn levenswerk samen te vatten, dacht Morse aan het eerste bericht dat hij over de draden verzond (zie beneden), en zei: "Het is Zijn werk." Met een citaat van Psalm 115:1 beleed hij: "Niet wij, Heer, moeten worden geprezen, maar U alleen..."

Samuel Finley Breese Morse werd geboren in Boston, toen Amerika nog jong was, in de tijd waarin Ben Franklin recentelijk geëxperimenteerd had met het vreemde fenomeen "elektriciteit". Franklin had bewezen dat bliksem hetzelfde is als de statische elektriciteit die mensen soms ervaren wanneer ze met hun schoenen over de vloerbedekking schuifelen. Elektriciteit was echter nog steeds niets meer dan een nieuwigheid zonder enige praktische toepassing. Zijn vader, Jedediah Morse, had naamsbekendheid verkregen als predikant en als geograaf die onderzoek deed op het gebied van "zondvloedgeologie" (zie dit artikel van Bill Federer over de bekendheid van Jedediah Morse). De jonge Samuel Morse was geen uitzonderlijk goede leerling. Toen zijn vader zag dat hij wel goed was in het maken van schetsen, stond hij hem aarzelend toe om een carrière als kunstenaar na te streven. Samuel studeerde onder de Amerikaanse meesters Gilbert Stuart en Benjamin West.

Na een periode waarin hij als straatarme kunstenaar probeerde om zijn kersverse bruid Lucretia te onderhouden met portretwerk, werden Samuels talenten opgemerkt door de politieke elite in Washington. Hij werd geselecteerd om een portret van Lafayette te schilderen. Terwijl hij in Washington aan het werk was en veel rijke en bekende mensen ontmoette, was zijn vrouw ziek geworden en aan haar ziekte overleden. Morse was hiervan niet op de hoogte, omdat het weken duurde voordat de brief met het hartverscheurende nieuws hem bereikte. Het betreurde hem enorm dat hij niet eens de gelegenheid had gehad om afscheid te nemen. Morse vernam ook hoeveel soldaten er in de Oorlog van 1812 nog sneuvelden nadat het vredesverdrag al was ondertekend; zij bleven doorstrijden omdat het nieuws van het akkoord zich zo langzaam had verspreid.

Morse had op de universiteit en op zijn reizen demonstraties van elektriciteit gezien, maar er was nog niemand geweest die een praktische toepassing had weten te vinden voor het fenomeen. Op een terugreis van Frankrijk, aan boord van de Sully, hoorde hij enkele passagiers praten over elektriciteit en magnetisme. Een van hen beschreef hoe Benjamin Franklin een elektrische stroom door een kilometerslange draad had geleid en dat er aan het andere uiteinde ogenblikkelijk een vonk was verschenen. En zo werd er ook in Samuel een vonk ontstoken: het idee dat hem moeilijke tijden en vele werkuren zou bezorgen en hem bijna deed verhongeren toen hij probeerde dit geweldige idee te verwezenlijken.

Tot de uitvinding van de telegraaf was communicatie over lange afstanden traag en moeizaam. De Fransen hadden een perfect systeem van seinpalen op de bergtoppen, waarmee signalen konden worden verzonden van de ene naar de andere piek, maar dit werkte alleen maar op heldere dagen. De Amerikaanse Indianen gebruikten rooksignalen. Alle andere mensen gebruikten niets meer dan hun voeten en stembanden. Morses idee zou de wereld het eerste ogenblikkelijke communicatiemiddel schenken, niet alleen in het hele land maar ook naar de andere kant van de oceaan, dag en nacht, ongeacht de weersomstandigheden. Maar eerst moest hij zijn idee zien te verkopen.

Samuel onderbrak zijn kunstenaarswerk en stortte zich volledig op zijn nieuwe project. Hij slaagde er al snel in om een werkend prototype te vervaardigen. Bij zijn werk werd hij geholpen door de beroemdste Amerikaanse wetenschapper van zijn tijd, Joseph Henry (eveneens een vroom christen en creationist). Tot zijn ontsteltenis bleken er slechts weinig investeerders geïnteresseerd te zijn in zijn idee. Hij gaf al zijn geld uit aan pogingen om steun te verwerven voor zijn idee; jaren vervlogen waarin hoop vaak werd vervangen door teleurstelling. Sommigen vonden het een dwaas idee. Anderen zegden steun toe, maar haakten later alsnog af; weinigen toonden een serieuze interesse in zijn onderneming. Op een dag, toen hij genoeg geld had ingezameld voor een openbare demonstratie bij de haven van New York, werd Morses telegraaflijn doorgesneden door een passerend schip. Hij was die dag het mikpunt van spot. Jarenlang had Morse te kampen met de drie reacties die elke nieuwe uitvinding oproept: (1) Wat een dwaas idee; (2) Het is een goed idee, maar dat kan nooit werken; en (3) Ik heb dat al eerder uitgevonden.

Twee jaar later bevond Morse zich in Washington met niets meer op zak dan zevenendertig cent. Laat op de avond zat hij te wachten op een stemming in de senaat, die zou beslissen of een test van de telegraaf al dan niet financieel ondersteund zou worden. Zijn voorstel stond laag op de agenda; er zou pas na 143 andere wetsvoorstellen over gestemd worden en de senatoren waren klaar voor hun reces. Er leek bovendien weinig steun te zijn voor het idee. Morse zette zich schrap voor een nieuwe teleurstelling. Hij bad en gaf het over aan de Heer waarna hij naar bed ging. De volgende ochtend werd hij tijdens het ontbijt benaderd door Annie G. Ellsworth, de dochter van de Commissaris van de Patenten, met het opwindende nieuws dat de senaat zijn voorstel even voor middernacht had goedgekeurd, zelfs zonder erover te debatteren. En het was zelfs al ondertekend door president Harrison! Dit betekende dat een proef tussen Washington en Baltimore betaald zou worden door de regering van de Verenigde Staten. Met nieuw ingeblazen moed ging Morse meteen aan het werk.

Het goede nieuws werd echter overschaduwd door nieuwe problemen: er ontstond een kortsluiting in de ondergrondse kabels waardoor het isolatiemateriaal smolt. Daardoor werden 11 kilometer draad en duizenden dollars verkwist – meer dan de helft van het budget. Tegen deze tijd waren ook al enkele Europeanen begonnen met het testen van hun eigen telegraafontwerpen. Het was een race tegen de klok. Ezra Cornell en Joseph Henry adviseerden Morse om zijn ontwerp aan te passen. Hij stemde hiermee in en dat zou het Amerikaanse landschap voor altijd veranderen: hij stapte over op bovengrondse kabels die op hoge palen tussen glazen isolatoren werden gespannen. Het werk kwam nu echt goed op gang. Op 2 mei 1844 werd de lijn voltooid en was hij gereed voor zijn historische proef. Morse liet Annie Ellsworth kiezen wat de eerste boodschap moest zijn die over de draden verzonden zou worden. Tot genoegen van Morse koos zij voor Numeri 23:23: "Wat God gedaan heeft." De boodschap zou verzonden worden in de eerste binaire code ter wereld, die jaren eerder door Morse was uitgevonden. Dit idee zou vele jaren later uitmonden in de ASCII en andere binaire codes, die aan de basis liggen van het 21e-eeuwse informatietijdperk. Het is interessant dat het binaire systeem van de telegraaf vervangen werd door de analoge telefoon. Onze moderne computerwereld is echter weer zo volkomen teruggevallen op het binaire digitale systeem dat analoge berichten spoedig de wereld uit zouden kunnen zijn. Programma's als Skype die gedigitaliseerde stemmen via het internet versturen, waardoor we nu via onze computers kunnen telefoneren, zijn inmiddels heel gewoon.

Morse tikte zijn bericht in het gebouw van het Hooggerechtshof in Washington: • – – •••• •– – •••• •– – •••• – –• – – – –•• •– – • •• – – – ••– – –• •••• – en wachtte gespannen af. Seconden later ontving Alfred Vail de boodschap in Baltimore, zo'n 60 kilometer van Washington. Vail had geen idee wat de boodschap zou kunnen zijn. Hij stuurde hetzelfde bericht in strepen en punten terug naar Morse die de boodschap ontving, vertaalde en hardop voorlas. De menigte barstte uit in applaus en felicitaties. De opwinding over de mogelijkheden van deze nieuwe uitvinding gloorde als een nieuw daglicht. Na twaalf zware jaren werd het nut van Morses waanzinnige idee eindelijk bewezen. Van de ene op de andere dag begon een nieuw hoofdstuk in de geschiedenis. Het duurde nog geen twee jaar voordat er telegraaflijnen waren aangelegd van Maine tot Milwaukee. Al snel haalden zij de Pony Express in, op zijn weg naar de westkust. Binnen enkele decennia zou Lord Kelvin (een andere van de grootste scheppingswetenschappers ter wereld) de eerste geslaagde telegraafkabel naar de andere kant van de Atlantische oceaan aanleggen. Nooit zouden reizigers meer weken moeten wachten voordat ze op de hoogte konden worden gebracht van het overlijden van een naaste. Nooit zouden soldaten meer hoeven door te vechten nadat er al een bestand was gesloten. Ogenblikkelijke communicatie tussen de continenten was nu werkelijkheid geworden.


Noot: de boodschap werd in de oorspronkelijke "Amerikaanse" morsecode (AMC) verstuurd, die later werd aangepast tot de "internationale" morsecode (IMC). De boodschap "What God has wrought" ("Wat God gedaan heeft") is hetzelfde in de IMC als in de AMC, met uitzondering van de letter R die in de IMC wordt aangeduid met • – • . Samuel Morse was aanvankelijk van plan om codes te gebruiken voor hele woorden, maar Vail hielp Morse bij de beslissing om de punten en strepen in plaats daarvan te gebruiken voor individuele letters.

Samuel Morse gedenkplaat De telegraaf wordt gezien als een van de tien grootste uitvindingen in de geschiedenis. Morse werd een van de beroemdste mensen in Amerika en zelfs ter wereld. Toen hij al heel oud was, werd hij door duizenden telegraafwerkers bezocht; zij kwamen om hem te bedanken voor deze volledig nieuwe industrie die hen goed betaalde en een groot aantal voldoening schenkende banen had opgeleverd. Morse gaf alle eer aan God. Hij zei dat het bericht dat Annie had gekozen - "Wat God gedaan heeft" - door God was ingegeven. Hij zei: "Het is zijn werk en alleen Hij heeft mij tot dusver door al mijn beproevingen gedragen en mij de overwinning geschonken over de hindernissen, lichamelijk en moreel, die mij hebben dwarsgelegen. 'Niet wij, Heer, moeten worden geprezen, maar U alleen...'"

Veel mensen die op school hebben geleerd dat Morse gelijkstaat aan de telegraaf zijn verbaasd wanneer ze vernemen dat hij ook een van de grootste Amerikaanse schilders was. Hij schilderde driehonderd grote doeken, zowel portretten als landschappen die in galerieën in Amerika en Europa hangen. Een van zijn doeken werd onlangs voor drie miljoen dollar verkocht, het hoogste bedrag dat ooit voor een Amerikaans schilderij is betaald. Morse wordt ook gezien als de vader van de fotografie in Amerika. Hij had Daguerres studio in Frankrijk gezien, voordat het tot de grond afbrandde, en bracht zijn technologie naar de Verenigde Staten, waar hij deze sterk verbeterde. Dankzij zijn verbeteringen hoefden mensen nog maar enkele seconden stil te zitten voor een portret, in plaats van enkele minuten onder een hete lamp door te brengen.

Een werk van Samuel Morse
Niagara Falls from Table Rock (Morse, 1835)

Morse maakte zich sterk voor het onderwijs en voor de zondagsschool. Hij deed de volgende profetische uitspraak: "Onderwijs zonder godsdienst brengt het gevaar met zich mee dat de eenvoudige, nuchtere regels van het christendom vervangen worden door wilde theorieën." Hij zag een perfecte harmonie tussen Gods Woord, de schoonheid van de landschappen die hij schilderde en zijn wetenschappelijke ondernemingen. Na een lange en succesvolle carrière zei Morse: "Hoe dichter ik het einde van mijn pelgrimstocht nader, hoe duidelijker ik het bewijs voor de goddelijke herkomst van de Bijbel zie, hoe meer ik de grootsheid en de sublimiteit van Gods remedie voor de tot zonde vervallen mens waardeer, en hoe meer ik de toekomst verlicht zie door hoop en vreugde."

Volgende pagina


Lees John Hudson Tiners boek "Artist With a Message: Samuel F. B. Morse". Het is een van de beste en gemakkelijkst te lezen biografieën van beroemde christenen in de "Sower Series" van Mott Media.

Bekijk de pagina van Morse op de website van de National Inventor’s Hall of Fame.

Alles wat je nodig hebt om morsecode te leren! En oefen met deze software applicatie.

De archieven van het Amerikaanse Library of Congress bevatten een groot aantal originele manuscripten van Morse en andere documenten over deze grote uitvinder. Bekijk bijvoorbeeld een foto van het stuk papier met daarop de eerste telegraafboodschap "What hath God wrought?", en een brief in zijn eigen handschrift aan zijn broer Sidney waarin hij zijn nederige vreugde over de geslaagde test uitdrukt.